Modern Aesthetics

Γκαλερί Αστρολάβος – Μάιος 2009

Αρχιτεκτονώντας το Χώρο: σημειώσεις για τη ζωγραφική της Στέλλας Μελετοπούλου

Η πρώτη εκθεσιακή ενότητα της πρωτοεμφανιζόμενης Στέλλας Μελετοπούλου, αφορά κατά κύριο λόγο λιτά μα με εξαιρετική σαφήνεια προσδιορισμένα σχεδιάσματα τοπίων και λιγοστών ανθρωποκεντρικών έργων με πολλαπλές εστίες θέασης.

Πρόκειται για έναν θεματογραφικό άξονα που ξεκίνησε κατά τη διάρκεια των σπουδών της και όπου αρχικό εύρημα αποτελούσε ο ίδιος ο χώρος, τρεπόμενος στην πορεία σε ένα πεδίο όλο και περισσότερο αφαιρετικό. Αναστρέφοντας εκ των υστέρων αυτή τη διαδικασία «σβησίματος» στο δικό της πλέον εργαστήριο, η Μελετοπούλου επανεξετάζει τις προσωπικές της μνήμες του χώρου κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, προτείνοντας μια ιδιωματική ανασύσταση και επαναδόμησή του, υπό το πρίσμα ενός καθαρού και ευρυγώνιου βλέμματος. Κάθετοι τοίχοι και ανοιχτά παράθυρα με φεύγουσες προοπτικές, ακίνητες γαλάζιες πισίνες και παραλληλόγραμμες φυτεμένες πρασιές, σταθερά περιγράμματα, ορθές γωνίες και αυστηρές γραμμές σε δυναμικές ισορροπίες, επίπεδες επιφάνειες και λιτές, ανοιχτόχρωμες, ακρυλικές τονικές γκάμες που δεν στερούνται αισιοδοξίας, διακόπτονται από απρόσμενες συμπυκνωμένες ενθέσεις ζωηρού χρώματος (γαλαζοπράσινοι παφλασμοί, κόκκινα λουλούδια, πορτοκαλί φρούτα, πολύχρωμες πεταλούδες), συνομιλούν με οργανικά μοτίβα (αδιάκοπα τσίκι-τσίκι που εφορμούν σε προαποφασισμένες επιφάνειες χαρακτηρίζοντας στο σύνολό τους ορισμένους από τους πίνακες).

Στην ερώτηση για το εάν η δουλειά της προσδιορίζεται περισσότερο από την εμφανή επίδραση της μοντερνιστικής ζωγραφικής ή από την ίδια την παρουσία της αμυδρής μεταφυσικής αύρας που τη διέπει, η Μελετοπούλου απαντά θέτοντας ένα τρίτο στοιχείο: «πέρα από ο,τιδήποτε άλλο, επιθυμώ να μην απωλέσω την αναφορά στην πραγματικότητα γιατί θεωρώ την πραγματικότητα πολύ σημαντική, όπως ακριβώς και τη δική μου ελευθερία διάθεσης, που αποτελεί έναν από τους λόγους που ζωγραφίζω. Νιώθω ότι στο τέλος της εικόνας, η ελεύθερη απόδοση της πραγματικότητας χαρακτηρίζει τη δουλειά μου περισσότερο από κάθε τι, αποτελεί προσωπικό στοιχείο στη ζωγραφική μου. Με τον τρόπο αυτό, στο βάθος του μυαλού μου, πίσω από τους μετρήσιμους άξονες υπάρχει πάντοτε ένα τοπίο, ένας ουρανός, μια θάλασσα, ένα δένδρο…»: ένα μη πατριδογνωστικό σχεδόν τοπίο της πατρικής Λακωνίας, του παράκτιου  Γυθείου και των πράσινων πεδιάδων της ήμερης Τοσκάνης. Ένα τοπίο, τέλος, από όπου δεν εκλείπουν οι άνθρωποι, ακόμη και όταν φαινομενικά δεν είναι παρόντες, καθώς το στοιχείο της έμμεσης παρουσίας τους μεταγράφεται με πολλαπλούς τρόπους στον καμβά: «με ενδιαφέρει σαν στοιχείο ο άνθρωπος αλλά δεν τον έχω ακόμη βρει οριστικά», σημειώνει η ζωγράφος. «Με απασχολεί πολύ, γιατί θέλω να τον κάνω ακόμη πιο οικείο και προς εμένα και προς τους άλλους».

Πέρα ωστόσο από οποιαδήποτε άλλη απόπειρα σύνδεσης, οφείλει να σταθεί κανείς στην ίδια την έλξη που ασκεί στο θεατή η λιτή καθαρότητα της οργανικής φόρμας στο έργο της Μελετοπούλου, όπου η η σχηματοποίηση δεν αναιρεί διόλου την ποιητικότητα του σχεδιασμού, την άρθρωση μιας διαυγούς υποκειμενικής διάστασης της πραγματικότητας, που διέπεται από την αισθητική μιας ιδεατής αρχιτεκτονικής διάταξης. Και δεν είναι τυχαίο που τα ευανάγνωστα ετούτα εικονοποιημένα πεδία της ζωγράφου ξαναβρίσκουν -μέσω του σχήματος, του χρώματος, του τρόπου-, κάτι από την απέριττη ρυθμολογία της μοντερνιστικής αρχιτεκτονικής των δεκαετιών του 60 και του 70: έχοντας μεγαλώσει και εξακολουθώντας να ζει και να εργάζεται σε έναν χώρο που διέπεται από τη λιτή αισθητική ενός αρχιτέκτονα (του πατέρα της, Ηλία Μελετόπουλου), κι έχοντας η ίδια παλαιότερα ασχοληθεί με τις γραφικές τέχνες, η Μελετοπούλου επανεξετάζει και επανασυνθέτει τα εκλεκτικά αισθητικά στοιχεία που επιλέγει, με το δικό της τρόπο, δημιουργώντας νεολογικές, οργανικές εικόνες. Το αποτέλεσμα, τη δικαιώνει…

                                                                                                                                                                         Ίρις Κρητικού